Temporo mandibular eklem, çiğneme ve konuşma gibi günlük hayatımızın önemli fonksiyonlarında rol oynayan karmaşık bir yapıdır. Kulaklarımızın hemen önünde yer alır ve çok yöne hareketli bir eklemdir. Ancak bazen bu eklemde sorunlar ortaya çıkabilir. Halk arasında çene kayması olarak bilinen bu problemler;

• Çene ekleminden ses gelmesi
• Ağzı açma veya kapamada zorluk
• Baş, boyun, çene ve kulak ağrıları

Diş sıkma ve gıcırdatma gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Bu tür sorunlar, çiğneme sisteminde dengesizlik yaratarak dişlerde aşınmalara, diş etlerinde çekilmelere ve hatta diş kırılmalarına bile neden olabilir. Çünkü çene eklemi ve diş kapanışı birbiriyle uyum içinde çalışmalıdır. Eğer bu uyum bozulursa, zamanla diş ve eklem sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Çene Kayması Neden Olur?

Çene eklemi problemlerinin birçok sebebi olabilir. Genellikle şu faktörler çene kaymasına neden olur:

Diş kapanış bozuklukları (dişlerin yanlış hizalanması ısrma sırasınıda çene kayması)
Duruş bozuklukları (postür bozuklukları, boyun düzleşmesi, skolyoz, kaburluk… 
Stres (kasların hiperaktivasyonu, diş sıkma ve gıcırdatma)
Alışkanlıklar (tırnak yeme, parmak emme, dudak ve yanak ısırma… vb.)
Travma (kaza, çene bölgesine alınan bir darbe)

Bu faktörlerin biri veya birkaçı bir araya geldiğinde çene ekleminde kaymalar ve fonksiyon bozuklukları görülebilir. Bu yüzden her hasta detaylı bir şekilde değerlendirilerek kişiye özel bir tedavi planı oluşturulmalıdır.

Çene Kayması Nasıl Tedavi Edilir?

Doğru teşhis koymak için önce detaylı bir değerlendirme yapılır. Gerekirse;
 Bilgisayarlı tomografi ve MR görüntülemeleri
Ağız içi ve dışı fotoğraflar
Yüz arkı (facebow) transferi ile diş modellerinin artikülatöre alınıp çene kaymasının ölçülmesi
Çene eklemi hareket testleri gibi çeşitli tetkikler uygulanır.

Eğer çene kayması tespit edilirse, öncelikle bu sorunun giderilmesi gerekir. Bunun için stabilizasyon splinti adı verilen özel bir aygıt kullanılır.

Stabilizasyon splinti nedir?

• Takıp çıkarılabilen, dişlerin yüzeylerini kaplayan bir cihazdır.
• Dişler arasına yerleşerek çene ekleminin doğru pozisyonda kalmasını sağlar, çene kaymasını engeller.
• Çiğneme kaslarını rahatlatır, ağrıyı azaltır ve eklem fonksiyonlarını iyileştirir.
• Omurgaya kadar etkisi olabilen bu düzelme, genel vücut postürünü de olumlu yönde etkileyebilir.

Çene Kayması Tedavisi Sonrasında Ne Olur?

Çene eklemi yerine oturduğunda, mevcut diş kapanışında değişiklikler olabilir. Bu durumda dişlerin kapanış şekli de düzeltilmelidir. Bunun için birkaç farklı tedavi seçeneği uygulanabilir:

Ortodontik tedavi: Dişlerin hizalanması için braket veya şeffaf plak kullanımı.
Restoratif tedavi (kaplama): Diş yapısının düzeltilmesi için porselen kaplamalar.
Koronoplasti: Diş yüzeylerinin aşındırılarak veya dolgu yapılarak düzeltilmesi.

Eğer çene kaymasına diş dışındaki faktörler de sebep oluyorsa (örneğin kas veya iskelet sistemi problemleri), ilgili uzmanlarla iş birliği yapılarak bütüncül bir tedavi uygulanır.

Çene Ağrısı, Çene Kayması ve Ortodonti Tedavileri Sıkça Sorulan Sorular

Çene Kayması Nedir?
Çene kayması, alt ve üst çenenin kapanış sırasında olması gereken pozisyonda olmamasıdır. Bu durum çene ekleminde ağrıya, çeneden ses gelmesine ve çiğneme zorluklarına neden olabilir.
Çeneden Ses Gelmesi Normal midir?
Çene hareket ederken tık veya kıt sesi gelmesi çene eklemi problemlerinin belirtisi olabilir. Eğer bu seslere ağrı veya çene kilitlenmesi eşlik ediyorsa muayene edilmesi önerilir.
Çene Ağrısı Neden Olur?
Çene ağrısı; diş sıkma ve gıcırdatma, çene eklem bozuklukları, stres, yanlış diş kapanışı veya çene kayması gibi nedenlerden kaynaklanabilir.
Çene Ağrısı Fizyoterapi ile Düzelir mi?
Bazı çene eklem problemlerinde fizyoterapi oldukça faydalıdır. Çene kaslarını gevşeten egzersizler ve manuel terapi yöntemleri ağrının azalmasına yardımcı olabilir.
Splint (Çene Plağı) Nedir?
Splint, çene eklemini korumak ve diş sıkma alışkanlığını azaltmak için kullanılan, kişiye özel hazırlanan bir apareydir.
Splint Plak Ne İşe Yarar?
Çene eklemine binen yükü azaltır, çene kaslarını rahatlatır ve diş sıkma ile gıcırdatmanın etkilerini azaltmaya yardımcı olur.
Splint Günde Kaç Saat Kullanılmalıdır?
Genellikle gece kullanılması önerilir. Ancak bazı durumlarda doktor gün içinde de kullanılmasını önerebilir.
Çene Kilitlenmesi Neden Olur?
Çene eklem diskinin yer değiştirmesi veya çene kaslarının aşırı kasılması çene kilitlenmesine neden olabilir.
Çene Eklem Hastalıkları Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmediğinde çene ağrısı artabilir, çene hareketleri kısıtlanabilir ve baş ile boyun ağrıları ortaya çıkabilir. Ortodontik Tedavi Çene Ağrısını Azaltır mı?
Yanlış kapanıştan kaynaklanan çene ağrılarında ortodontik tedavi fayda sağlayabilir.
Çene Ağrısı Baş Ağrısına Neden Olur mu?
Evet, çene eklem problemleri baş ve boyun ağrılarına yol açabilir.
Çene Ağrısı İçin Hangi Doktora Gidilmeli?
Çene eklem problemleri için diş hekimi, ortodontist veya çene cerrahına başvurulması önerilir.

Çene Sağlığınızı Koruyun!

Çene eklemi problemleri erken fark edildiğinde tedavi süreci çok daha kolay olur. Eğer çene ağrısı, eklem sesi, baş-boyun ağrısı gibi şikayetleriniz varsa, bu belirtileri ihmal etmeyin. Uzman bir diş hekimi tarafından değerlendirilerek size özel bir tedavi planı oluşturulması, sağlıklı bir çiğneme sistemi için büyük önem taşır.

Sağlıklı ve ağrısız bir gülümseme için kliniğimizle iletişime geçebilir, çene ekleminizle ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz! 😊